Samenstellen van boeken en leermiddelen
Hoe zit het?
Op boeken, zowel ‘gewone’ boeken als schoolboeken zit auteursrecht. Dat geldt ook voor elektronische boeken. Dat betekent dat je er niet zomaar uit mag overnemen voor eigen lesmateriaal, bundel, reader of schoolkrant. Je hebt daarvoor toestemming nodig van de uitgever of de makers van de leermiddelen. Voor het onderwijs maakt de wet een uitzondering: als het beperkt blijft tot een klein gedeelte, mag je uit boeken en leermiddelen samenstellen. Wat verstaan we onder beperkt? Daarvoor hebben de verschillende onderwijsorganisaties heldere afspraken gemaakt met de makers. Er is een afkoopregeling via Stichting UVO.
Wat mag wel?
We hebben afgesproken dat je als docent voor het onderwijs een klein gedeelte van een leermiddel mag overnemen in eigen lesmateriaal, bundel of reader, zonder dat je daarvoor vooraf toestemming hoeft te vragen. Wanneer je niet meer dan 10.000 woorden uit niet-literaire boeken of leermiddelen voor het onderwijs overneemt, is er niets aan de hand. Er geldt een maximum van een derde deel van het gehele werk. De hogeschool of universiteit moet hiervoor wel een afkoopovereenkomst met Stichting UVO hebben gesloten.
Voor universiteiten is er de Easy Access-regeling van 2017 tot 2020: door een afkoopsom te betalen mag je maximaal 50 pagina’s of een maximum van 25% van auteursrechtelijk beschermd werk voor onderwijsdoeleinden gebruiken. Valt het gebruik hierbinnen, dan hoef je niets aan te vragen en ook geen bewijsexemplaren op te sturen. Je bent wel verplicht tijdens de looptijd van deze regeling eenmaal inzicht in het daadwerkelijke hergebruik geven.
Voor literaire werken geldt dat je tot 100 regels poëzie of 2.500 woorden proza mag scannen of delen. Houd er rekening mee dat elke afbeelding, tabel en grafiek als 200 woorden meetelt in de overname.
Wat mag niet?
Wanneer je méér dan 10.000 woorden of meer dan een derde deel van het boek of leermiddel wilt overnemen voor eigen lesmateriaal, bundel of reader, heb je wél vooraf toestemming nodig, uitgezonderd de Easy Access-regeling. Je mag dus niet een heel boek of een flink deel daarvan overnemen. Overnemen is ook slechts toegestaan als het een onderwijsdoel heeft, dus niet voor extern gebruik. Voor een schoolkrant of boek met overgenomen werk dat de school maakt, heb je dus altijd toestemming nodig.
Wat kun je doen?
Wil je meer overnemen in een samengesteld werk dan valt onder de standaardregeling, of wil je wat overnemen dat buiten de standaardregeling valt? Of wil je het materiaal anders dan voor onderwijsdoeleinden gebruiken? Dan moet je vooraf toestemming vragen via ons. Om van bovenstaande regeling gebruik te kunnen maken, moet de hogeschool of universiteit in alle gevallen deelnemen aan de afkoopregeling via Stichting UVO.
Wil je meer weten?
Bekijk de hele regeling voor het hoger onderwijs.