Hoger onderwijs

Onderwijsregelingen: Hoger onderwijs

Iedere hbo-instelling of universiteit maakt gebruik van lesmiddelen waar auteursrecht op zit. Docenten maken kopieën uit boeken, vertonen afbeeldingen in de collegezaal of studenten stellen een werk samen uit bestaand materiaal. Voor het hoger onderwijs hebben de Vereniging Hogescholen en de Universiteiten van Nederland (voorheen VSNU) overeenkomsten gesloten met de organisaties van auteursrechthebbenden. Zo hoef je niet voor elk gebruik van auteursrechtelijk beschermd materiaal apart toestemming te vragen. De onderwijsinstellingen ontvangen voor het gebruik dat onder de regelingen valt jaarlijks een factuur.

Op deze site zie je eenvoudig hoe auteursrecht binnen het hoger onderwijs en andere onderwijssoorten is geregeld. Wil je iets gebruiken wat niet binnen de regeling valt? Dan helpen we je graag met hoe je toestemming kunt krijgen.

 

Tekst en afbeeldingen

Kopiëren en printen

Voor het kopiëren van beperkte gedeelten uit boeken en andere leermiddelen betaalt elke hbo-instelling of universiteit jaarlijks een vergoeding aan Stichting Reprorecht. Onder een beperkt gedeelte verstaan we een fotokopie of print van maximaal 10.000 woorden, mits niet meer omvattend dan een derde deel van het gehele werk waaruit wordt gekopieerd of geprint.

We hebben afgesproken dat je als docent voor onderwijsdoeleinden ook afbeeldingen van websites mag kopiëren of printen, zonder dat je daarvoor vooraf toestemming hoeft te vragen. Voorwaarde is wel dat het gebruik beperkt blijft tot niet meer dan 25 afzonderlijke afbeeldingen en dat je zo mogelijk de maker en de bron vermeldt. Je mag zoveel kopieën maken als nodig is voor al je studenten.

Voor de tekst van artikelen in kranten, tijdschriften en op websites geldt dat je maximaal 8.000 woorden mag printen, als dat niet meer is dan een derde deel van het gehele medium (de krant, het tijdschrift of de website). De print dient ook voor onderwijsdoeleinden te worden gebruikt. Een eventuele fotokopie (alleen van toepassing bij kranten en tijdschriften) mag ook voor de bedrijfsvoering van de hbo-instelling of de universiteit worden gebruikt.

Ook het kopiëren of printen van één lied aan bladmuziek of één songtekst is voor onderwijsdoeleinden toegestaan.

Als je meer tekst of afbeeldingen wilt kopiëren of printen, dan heb je toestemming nodig van de rechthebbenden van het materiaal, die hiervoor een vergoeding kunnen vragen. Je kunt hiervoor contact opnemen met ons.

Scannen, linken en delen

Veel hbo’s en universiteiten scannen, linken of delen materiaal (via internet) om het vervolgens uit te printen of te verspreiden. Scannen en linken of delen van inhoud uit boeken, tijdschriften en kranten valt ook onder het auteursrecht. Hierover zijn geen standaardafspraken gemaakt. Houd er rekening mee dat je voor het scannen van volledige boeken of een groot gedeelte daarvan altijd toestemming van de uitgever en de makers moet hebben.

Een klein gedeelte uit een boek, tijdschrift of krant mag je voor lesdoeleinden zonder toestemming scannen. Onder een klein gedeelte verstaan we niet meer dan 10% tot maximaal 10 pagina’s bij boeken en bij artikelen uit kranten of tijdschriften niet meer dan één artikel. Ook voor artikelen op websites geldt dat je zonder toestemming vooraf 10% tot maximaal 10 pagina’s van een website (elektronisch) mag delen.

Overnemen van afbeeldingen, tabellen en grafieken

Houd er rekening mee dat elke afbeelding, tabel en grafiek als 200 woorden meetelt in de overname. Als (ingescand) materiaal wordt gedeeld op een elektronische leeromgeving, moet je Stichting UVO een gastaccount overleggen ter controle. Met je relatienummer plus inlogcode kun je inloggen op de portal van PRO. Hier kun je toestemming vragen voor korte en/of lange overnames en bewijsexemplaren uploaden. Via Stichting UVO kun je voor maximaal een derde deel van de bron om toestemming vragen. Voor grotere delen is altijd toestemming van de rechthebbenden nodig.

Linken (een koppeling aanbrengen) naar een afbeelding is toegestaan als je linkt naar legaal geplaatst materiaal en als het mag van de maker. We hebben afgesproken dat je als docent voor onderwijsdoeleinden afbeeldingen van websites mag delen, zonder dat je daarvoor vooraf toestemming hoeft te vragen. Voorwaarde is wel dat het gebruik beperkt blijft tot niet meer dan enkele afbeeldingen en dat je zo mogelijk de maker en de bron vermeldt. Je mag niet meer dan 25 afzonderlijke beelden uit dezelfde bron gebruiken.

Ook voor bladmuziek of songteksten geldt dat het om niet meer dan één lied of één songtekst mag gaan.

Wil je voor de school of universiteit iets scannen, linken of delen wat je niet voor onderwijsdoeleinden gebruikt? Dan heb je altijd toestemming van de auteursrechthebbenden nodig. Ook als je meer wilt scannen, linken of delen dan hierboven beschreven moet je contact opnemen en ons om toestemming vragen.

Vertonen

Voor onderwijsdoeleinden mag je een klein gedeelte van bronnen vertonen op bijvoorbeeld een digibord, tablet of in een presentatie, zonder dat je daarvoor vooraf toestemming hoeft te vragen. Voorwaarde is dat het gebruik beperkt blijft tot maximaal 10% of maximaal 10 pagina’s van het boek of het leermiddel.

Bij artikelen uit tijdschriften en kranten en van websites gaat het om maximaal één artikel. Voor het vertonen van afbeeldingen geldt dat je niet meer dan 25 afzonderlijke afbeeldingen uit dezelfde bron mag gebruiken.

Songteksten of bladmuziek mogen voor onderwijsdoeleinden worden vertoond, mits het gebruik beperkt blijft tot één songtekst of één lied uit een liedboek.

Wil je meer gebruiken of iets vertonen wat buiten het onderwijsdoel valt? Dan moet je vooraf toestemming vragen door met ons contact op te nemen.

Samenstellen

Voor onderwijsdoeleinden mag je klein gedeelte van een leermiddel overnemen in een eigen werk, bundel of reader, zonder dat je daarvoor vooraf toestemming hoeft te vragen. Uit boeken of andere leermiddelen mag tot 10.000 woorden worden overgenomen met een maximum van een derde van het gehele werk. Hiervoor moet je onderwijsinstelling wel een afkoopregeling met Stichting UVO hebben afgesloten. Let erop dat afbeeldingen en grafieken afzonderlijk als 200 woorden meetellen.

Voor universiteiten geldt sinds 2017 een aanvullende regeling, waarmee gebruik van auteursrechtelijk beschermd materiaal makkelijk wordt gemaakt. Zie voor deze regeling de omschrijving onder Easy Access op deze pagina.

Uit tijdschriftartikelen en kranten mag je tot 8.000 woorden overnemen met een maximum van een derde van het gehele werk. Van websites mag je ook tot 8.000 woorden overnemen uit een artikel dat beschikbaar is via de website. Hiervoor moet de onderwijsinstelling wel een afkoopregeling met Stichting UVO hebben afgesloten. Let erop dat afbeeldingen en grafieken afzonderlijk als 200 woorden meetellen. Voor het gebruiken van afbeeldingen van websites geldt dat je hiervoor eerst toestemming moet hebben van Stichting UVO. Met toestemming mag je dan tot 25 afzonderlijke afbeeldingen uit dezelfde bron gebruiken.

Voor het gebruik van songteksten of bladmuziek in een samengesteld werk geldt dat je niet meer dan één refrein en één couplet of 5 notenbalken met een maximum van een vijfde van het gehele werk zonder toestemming vooraf mag overnemen.

Wil je voor jouw samengestelde werk meer gebruiken dan volgens bovenstaande regeling? Dan moet je vooraf via ons om toestemming vragen.

Speciale regeling voor universiteiten: Easy Access

Vertegenwoordigers van uitgevers en universiteiten hebben voor de periode 2017 tot en met 2020 overeenstemming bereikt over een nieuwe collectieve regeling voor het hergebruik van content als toelichting bij het onderwijs. Deze regeling heet de Easy Access-regeling en geldt alleen voor Nederlandse universiteiten. Het doel is om het zo eenvoudig mogelijk te maken om over inhoud voor het onderwijsprogramma te beschikken.

De makers van het auteursrechtelijk beschermde materiaal ontvangen een redelijke vergoeding voor het gebruik. De afspraken gelden voor alle universiteiten aangesloten bij de Universiteiten van Nederland (voorheen VSNU), inclusief de medische faculteiten, de onderzoekscholen en instituten.

De Easy Access-regeling is een uitbreiding op de bestaande regeling. Door een afkoopsom te betalen mogen universiteiten maximaal 50 pagina’s of een maximum van 25% van een werk gebruiken. Als het gebruik binnen deze limieten valt, hoef je niets aan te vragen en ook geen bewijsexemplaren op te sturen. Wel moeten universiteiten tijdens de looptijd van deze regeling eenmaal inzicht in het daadwerkelijke hergebruik geven.

Wil je meer gebruiken of heb je het materiaal op een andere manier nodig, vraag ons dan om toestemming.